Deepakam (दीपकम्)
Chapter appendix: आगच्छन्तु ! संस्कृतेन संभाषणं कुर्मः (परिशिष्टम्)
- आगच्छन्तु ! संस्कृतेन संभाषणं कुर्मः
Official NCERT PDF (English)
Chapter 1: वयं वर्णमालां पठामः
- वर्णमाला: स्वराः व्यञ्जनानि च
- व्यञ्जनानि
- गुणिताक्षराणि (स्वरमात्राः)
- वदामः लिखामः च
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- योग्यताविस्तरः: आस्ये वर्णानां षट् उच्चारण-स्थानानि
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 2: संयुक्त-व्यञ्जनानि
- संयुक्त-व्यञ्जनानि (क्ष, त्र, ज्ञ, द्य)
- वर्ण-वियोगः
- वर्ण-संयोगः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 3: एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?
- पुंलिङ्गम् – स्त्रीलिङ्गम् – नपुंसकलिङ्गम् (एषः / एषा / एतत्)
- क्रियापदानि
- सर्वनाम-प्रयोगः (सः, सा, तत्)
- पुंलिङ्गम् (एकवचनम्, द्विवचनम्, बहुवचनम्)
- स्त्रीलिङ्गम् (एकवचनम्, द्विवचनम्, बहुवचनम्)
- नपुंसकलिङ्गम् (एकवचनम्, द्विवचनम्, बहुवचनम्)
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- योग्यताविस्तरः: अकारान्तः शब्दः; तत् – एतत् – किम्
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 4: अहं च त्वं च
- परिचयः: मम नाम … अहं छात्रः / छात्रा
- अस्मद्-शब्दः: अहम् – आवाम् – वयम्
- युष्मद्-शब्दः: त्वम् – युवाम् – यूयम्
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- योग्यताविस्तरः: उत्तमपुरुषः, मध्यमपुरुषः, भवान् / भवती
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 5: सङ्ख्यागणना ननु सरला
- कक्षायाम् उपस्थितिगणना (संवादः)
- सप्त – श्लोकः
- सङ्ख्यागणना ननु सरला (गीतम्)
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयं सङ्ख्यां गणयामः (१ – ५०)
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- सङ्ख्याप्रसिद्धिः
- कार्यकलापः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 6: अहं प्रातः उत्तिष्ठामि
- दिनचर्या-संवादः
- समयः: सपाद – सार्ध – पादोन
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- भारतीयज्ञान-परम्परायां समयः घटीयन्त्राणि
- योग्यताविस्तरः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 7: शूराः वयं धीराः वयम्
- संवादः
- गीतम् – शूराः वयं धीराः वयम्
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- गीतस्य भावार्थः
- अवधेयांशः: प्रातिपदिकम्, प्रथमा विभक्तिः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- योग्यताविस्तरः: शब्दरूपाणि (प्रथमा विभक्तिः)
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 8: सः एव महान् चित्रकारः
- अमृत-उद्यानम् (चित्रपरिचयः)
- संवादः: पुष्पाणां पक्षिणां च वर्णाः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- योग्यताविस्तरः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 9: अतिथिदेवो भव
- अतिथिदेवो भव – परिचयः
- मार्जारी-शावकाः (कथा)
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- कः कुत्र अस्ति ?
- योग्यताविस्तरः: अव्ययपदानि (अत्र, तत्र, कुत्र)
- परियोजनाकार्यम्: बिडालः कुत्र अस्ति ?
Official NCERT PDF (English)
Chapter 10: बुद्धिः सर्वार्थसाधिका
- कथा: शशकराजः (बुद्धिबलम्)
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- क्रियापदानि (वर्तमानकालः)
- योग्यताविस्तरः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 11: यः जानाति सः पण्डितः
- प्रहेलिकाः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- अवधेयांशः: षष्ठी विभक्तिः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- योग्यताविस्तरः: प्रहेलिका-शब्दार्थः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 12: त्वम् आपणं गच्छ
- संवादः: आपणे वस्तुक्रयः
- पठन्तु अवगच्छन्तु: लोट्-लकारः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- योग्यताविस्तरः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 13: पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि
- सुभाषितानि (पदच्छेदः, अन्वयः)
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- योग्यताविस्तरः: सुभाषित-ग्रन्थपरिचयः (चाणक्यनीतिः आदि)
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 14: आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः
- कथा: भिक्षुकः धनिकः च
- श्लोकः: आलस्यं हि मनुष्याणाम् (पदच्छेदः, अन्वयः)
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- द्वितीया विभक्तिः
- योग्यताविस्तरः: अकारान्त-पुंलिङ्ग-शब्दरूपाणि
- कार्यकलापः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 15: माधवस्य प्रियम् अङ्गम्
- कथा: माधवः अङ्गानां संवादश्च
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- शरीराङ्गानां नामानि
- योग्यताविस्तरः
- गतिविधि-कार्यम्
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Chapter 16: वृक्षाः सत्पुरुषाः इव
- पर्यावरण-प्रदर्शनी (संवादः)
- सुभाषितानि (पदच्छेदः, अन्वयः)
- वयम् अभ्यासं कुर्मः
- वयं शब्दार्थान् जानीमः
- विभक्ति-निर्देशः; लट्-लकारः (प्रथमपुरुषः)
- योग्यताविस्तरः
- परियोजनाकार्यम्
Official NCERT PDF (English)
Free sample questions
Three sample questions with answers. Full explanations — and the rest of the question bank — are free to read after you sign up.
Q1. ‘शूर’ इति शब्दस्य प्रथमाविभक्तौ द्विवचनरूपं किम्?
- शूराः
- शूरौ
- शूरे
- शूरम्
Show answer
Correct answer: B. शूरौ
🔒 The full explanation is free to read after you sign up →
Q2. ‘चिबुकम्’ इति अङ्गं कुत्र भवति ?
- नेत्रयोः मध्ये
- मुखस्य अधः
- ललाटस्य उपरि
- पादस्य अधः
Show answer
Correct answer: B. मुखस्य अधः
🔒 The full explanation is free to read after you sign up →
Q3. ‘पृष्ठतः’ इति पदस्य विलोमपदं किम्?
- वामतः
- दक्षिणतः
- अधः
- पुरतः
Show answer
Correct answer: D. पुरतः
🔒 The full explanation is free to read after you sign up →
Stuck on a chapter?
Ask the Tution Sir AI tutor — it explains step by step from the syllabus.
Start free practice on Tution Sir
Free plan, no card needed. Full mock tests and the complete question bank are on the Pro plan.
Start free practice →Chapter lists follow the NCERT textbooks as available to us; textbooks are revised from time to time, so confirm on ncert.nic.in.